De beleving van The Spinoza Web

Wie

Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)

Wat

toegankelijke wetenschappelijke database

Waar

Universiteit van Utrecht

Waarom

de ultieme online kennisbron creëren over Spinoza

Hoe

een wetenschappelijke database met experience-laag

Wanneer

2015 - 2016

De klant

Piet Steenbakkers, hoogleraar Filosofie aan de Universiteit van Utrecht en onderzoeker Jeroen van de Ven dromen al jaren van de ultieme online kennisbron over de Nederlandse filosoof Spinoza. In 2015 weten zij het NWO en andere sponsoren ervan te overtuigen daar de financiële middelen voor te verstrekken en starten zij met Nijgh de bouw van een bijzondere website annex database.

Universiteit Utrecht & NWO
Spinoza materialen

De uitdaging

Steenbakkers en Van de Ven zijn van mening dat je voor een evenwichtig beeld van Spinoza niet alleen zijn nagelaten werk en correspondentie moet etaleren, maar ook zijn levensloop en de context waarin hij leefde. De vraag wordt dan vervolgens hoe je een wetenschappelijk verantwoorde database vol gedachtengoed kunt koppelen aan een toegankelijk en aantrekkelijk overzicht van Spinoza’s leven, contacten en ervaringen. Je wilt, naast de wetenschapper, toch ook de oppervlakkig geïnteresseerde bezoeker boeien.

'De vrije mens denkt over niets minder dan over de dood. Zijn wijsheid is niet een denken over de dood, maar over het leven.'

De oplossing

Als oplossing adviseerde Nijgh een website te ontwikkelen die een wetenschappelijke database als hart heeft en parallel daaraan een belevingslaag die de bezoeker chronologisch meeneemt langs de scharniermomenten in het leven van Spinoza. Dwarsverbanden tussen beide elementen zorgen ervoor dat een bezoeker brondocumenten in context kan plaatsen én de diepte in kan waar dat nodig is. In de toekomst wordt de website verrijkt met ‘associate search’. De bezoeker kan daarmee volledig zijn eigen weg volgen en zich laten attenderen op relevante bronnen, personen, plaatsen of gebeurtenissen.

De werkwijze

Voor het Spinoza-web hanteerde Nijgh een variant op ‘scrum’, waarbij elke afzonderlijke module werkend wordt afgeleverd na een demo. Dat had als voordeel dat de opdrachtgevers niet continu beschikbaar hoefde te zijn, maar wel goed grip had op de deliverables, planning en budgetverdeling.

Aardig om te weten: het kleurpalet van de website is ‘geprikt’ uit zeventiende-eeuwse schilderijen uit het Rijksmuseum.

The Spinoza web: typografie en kleuren

Het resultaat

Deze nieuwe website over een van de grootste filosofen van Nederlandse bodem mag best een unicum genoemd worden. Het is geen saaie wetenschappelijke verzameling van bronnen geworden, maar een spannende reis door het leven van Spinoza, onderbouwd met diezelfde wetenschappelijke bronnen. Wie direct de diepte in wil, kan dat doen, maar wie de context van Spinoza’s leven, tijdgenoten en tijdgeest wil meewegen kan geheel in stijl met hem meereizen. De website biedt bovendien een framework waar ook andere illustere Nederlanders uit de geschiedenis een stuk toegankelijker van kunnen worden.

Reis naar The Spinoza Web
The Spinoza web